یحیی السنوار – سند مقاومت اسلامی

یحیی السنوار با نام کامل «یحیی ابراهیم حسن السنوار» که با کنیه «ابو ابراهیم» شناخته می‌شود، در سال 1975 در اردوگاه آوارگان در شهر خان یونس در جنوب نوار غزه به دنیا آمد. خانواده وی اهل «مجدل عسقلان» (یا اشکلون) بودند که در جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل مجبور به مهاجرت و پناه بردن به خان یونس شدند. سنوار در خان یونس به مدرسه رفت و پس از پایان تحصیلات ابتدایی در مدارس وابسته به سازمان امدادرسانی به پناهجویان فلسطینی (آنروا)، از دانشگاه اسلامی غزه در رشته زبان عربی مدرک کارشناسی گرفت.

یحیی در سنین پایین تحت تأثیر برادر بزرگترش محمد از رهبران برجسته حماس و رئیس دفتر سیاسی آن در غزه قرار گرفت. وی یکی از پیشگامان مساجد و از اولین کسانی بود که در زمان تأسیس جنبش حماس در ۱۴ دسامبر ۱۹۸۷ به صفوف آن پیوست. وی از ابتدای فعالیت‌های مبارزاتی اش، شخصیت برجسته خود را نشان داد و یکی از فعالان حماس در مقاومت در برابر اشغالگری رژیم صهیونیستی در جریان انتفاضه بزرگ ۱۹۸۷-۱۹۹۳ بود.

یحیی السنوار از اولین کسانی بود که به بازوی نظامی حماس، «گردان های عزالدین قسام» پیوست و در سال ۲۰۰۵ سمت فرماندهی «تیپ خان یونس» را بر عهده گرفت. وی تبدیل به یکی از اعضای برجسته ستاد گردان‌های القسام شد و به فرمانده کل آن، «محمد الضیف»، و معاونش، «مروان عیسی»، بسیار نزدیک است و هر سه نفر از برجسته‌ترین اعضای لیست ترور رژیم اشغالگر قدس هستند.

صهیونیست‌ها یحیی السنوار را مغز متفکر بسیاری از عملیات‌های کماندویی، به ویژه عملیات موسوم به «بمب تونلی» که سایت‌های نظامی رژیم صهیونیستی را در مدت ۵ سال هدف قرار داد، می‌دانند. او به اتهام سازماندهی عملیات ربایش دو سرباز اسرائیلی در سال ۱۹۸۸م توسط نیروهای امنیتی اسرائیل دستگیر و به چهار بار حبس ابد محکوم شد. او در فاصله سال‌های ۱۹۸۸ تا ۲۰۱۱ (بیش از ۲۲ سال) در اسرائیل زندانی بود و در زندان زبان عبری یادگرفت. او در آن بازه زمانی از طرف زندانیان نماینده مذاکره و صحبت با مسئولان زندان شده بود. سنوار، که به خاطر تدبیرش در میان هم بندانش مورد احترام بود، چندین بار اقدام به  فرار از زندان کرد، از جمله اقدامات او برای فرار، حفر سوراخی در کف سلولش برای ایجاد تونل در زیر زندان بود. او با رهبران حماس در خارج همکاری می‌کرد و از بازدیدکنندگان برای انتقال پیام‌ها استفاده می‌نمود. در بازرسی از سلول او، رمانی دست‌نویس از وی کشف شد که آن را در سال ۲۰۰۴ به پایان رسانده بود. این کتاب با عنوان «خار و میخک»، آینه زندگی او و مقاومت فلسطین بود.  این رمان، طرح مبارزاتی السنوار است. او باور دارد که با تجربه‌ای که ملت فلسطین از ناکامی ایده‌های چپ‌گرا و ملی‌گرا به دست آورده باید بر پارادایم اسلامی تکیه داشته باشد و در این چارچوب فکری – زیستی، مقاومت محورش با زندگی است. سنوار در سراسر رمان تلاش می‌کند بگوید تنها راه‌حل برای مبارزه واقعی و مؤثر با اشغالگران، تغییر سبک مقاومت از یک وضعیت فوق‌العاده و ویژه به وضعیتی است که نام آن زندگی است. در دوران زندان، سنوار پنج کتاب را از زبان‌های انگلیسی و عبری به عربی ترجمه کرد. خبر آنلاین سنوار را در صدر «پرکارترین زندانیان نویسنده تاریخ» دانست.

یحیی در نهایت در جریان مبادله تعداد زیادی از زندانیان حماس و جنبش فتح با گیلعاد شلیط در سال ۲۰۱۱ از زندان آزاد شد.  پس از آزادی از زندان، سخنانی از او به زبان عبری خطاب به صهیونیست‌ها منتشر شده است. همچنین آثاری از زبان عبری به عربی ترجمه کرده است. بسیاری در دستگاه‌های امنیتی و دفاعی اسرائیل بر این باورند که آزاد کردن وی اشتباهی مرگبار بوده است. سنوار پس از آزادی از زندان در سال ۲۰۱۱، با سمر محمد ابوزمر، که مدرک کارشناسی ارشد الهیات را از دانشگاه اسلامی غزه گرفته بود، ازدواج کرد. سنوار از این زوج سه فرزند داشت. سنوار پس از برگشت به غزه به دلیل نقشی که در بنیان‌گذاری حماس داشت و سال‌های زیاد زندان، خیلی زود به عنوان یک رهبر پذیرفته شد.

یحیی السنوار به دلیل مبارزات طولانی که علیه اسرائیل داشت، یکی از تحت تعقیب ترین افراد در لیست ترور رژیم صهیونیستی محسوب می‌شد. وی زندگی غیرمعمولی و محرمانه‌ای داشته است، به طوری که اکثر ساکنان نوار غزه وی را از نزدیک ندیده و نمی‌شناسند. السنوار برای مصون ماندن از ترورهای کور رژیم صهیونیستی به صورت مخفیانه زندگی می‌کرد و طی دو دهه گذشته از ۶ ترور نافرجام، جان سالم به در برده بود. از یحیی السنوار تصویری منتشر شده است که در آن وی بر مبلی در خرابه نشسته و لبخند بر لب دارد؛ تصویری که گفته می‌شود در آوارهای منزل وی بعد از عملیات اسراییلی‌ها برای ترورش (در سال 2021) ثبت شده و عصبانیت صهیونیست‌ها را به دنبال داشته است.پ

یحیی السنوار از طراحان اصلی عملیات طوفان الاقصی بوده که ضربه جبران ناپذیری بود بر پیکر فرسوده و پوشالی رژیم صهیونیسیتی وارد نمود. شهید صالح العاروری معاون رئیس حماس بیان داشت که عملیات طوفان الاقصی یک عملیات پیش دستانه در برابر حمله گسترده‌ای بود که رژیم صهیونیستی قصد انجام آن را در غزه داشت.

در پی ترور و شهادت  اسماعیل هنیه، جنبش مقاومت اسلامی حماس در روز ۱۶ مرداد ماه ۱۴۰۳ در بیانیه‌ای اعلام کرد که یحیی سنوار به عنوان رئیس جدید دفتر سیاسی این جنبش به جانشینی شهید اسماعیل هنیه انتخاب شده است.

سنوار در ۲۵ مهر سال ۱۴۰۳ش در درگیری با ارتش اسرائیل در شهر رَفَح در جنوب نوار غَزّه به شهادت رسید. نیروهای اسرائیلی جنازه او را به سرزمین‌های اشغالی منتقل کردند. انتشار خبر شهادت او در رسانه‌های جهان بازتاب گسترده‌ای داشت. همچنین حضور سنوار در درگیری مستقیم با ارتش اسرائیل حتی در زمان رهبری‌اش بر حماس و شهادتش در این درگیری‌ها، مورد توجه کاربران شبکه‌های اجتماعی قرار گرفت. او در لحظات پایانی مبارزه اش دست قطع شده خود را با سیم بسته بود و به پهپاد اسرائیلی نگاه می کرد و با آخرین ابزار و نفس خود به مبارزه می پرداخت. خانه سنگر او ابتدا با تانک مورد هدف قرار می گیرد. سپس سنوار برای سربازان اسرائیلی که وارد خانه می شوند، نارنجک پرتاب می کند. آنچه از سنوار باقی ماند کتاب ذکر و دعا و اسلحه اش بود. او آرزو داشت که به جای مردن بر اثر کرونا توسط اسرائیلی ها به شهادت برسد. نیروهای اسرائیلی جسد این مرد بزرگ را گروگان گرفتند و اعلام کرده اند که پیکر این شهید بزرگ هرگز تحویل نخواهند داد. اسرائیلی ها با بررسی پیکر این شهید اعتراف کردند که یحیی السنوار از 72 ساعت قبل از شهادت غذایی نخورده بوده است. تصویر مقاومت او در لحظات پایانی عمرش در برابر اسرائیل، به عنوان تأثیرگزارترین تصویر ۲۰۲۴م در نظرسنجی شبکه رصد مصر انتخاب شد.

آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران در پیام تسلیتی از سنوار به عنوان مجاهد قهرمان و چهره درخشان مقاومت یاد کرد که ضربه جبران‌ناپذیر هفتم اُکتبر (عملیات طوفان‌الاقصی) را در تاریخ این منطقه به یادگار گذاشت. همچنین فقدان او را برای جبهه مقاومت دردناک توصیف کرد؛ اما تأکید کرد که با شهادت او و دیگر فرماندهان این جبهه از پیشروی بازنمانده و متوقف نخواهد شد.

محمد، برادر کوچکتر سنوار، نقش فعالی در حماس داشت و از چندین سوء قصد از سوی اسرائیل جان به در برد تا این که در سال ۲۰۱۴ حماس خبر مرگ او را اعلام کرد. بااینحال از آن زمان گزارش‌هایی مبنی بر زنده بودن او و فعالیت در شاخه نظامی حماس با پنهان شدن در تونل‌های غزه منتشر شده است حتی گفته می‌شود که او در حملات ۷ اکتبر هم دست داشته است. امیر اویوی، ژنرال بازنشسته ارتش اسرائيل گفت: «در وضعیت کنونی سرعت‌ بازسازی حماس از سرعتی که ارتش اسرائيل آن‌ها را نابود می‌کند، بیشتر است. محمد سنوار همه‌چیز را مدیریت می‌کند.»

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *